Mevzuat

Toprak Kirliliği Yönetmeliği: İşletmeler İçin Temel Yükümlülükler

5 dk okuma BCA Group

Toprak Kirliliğinin Kontrolü ve Noktasal Kaynaklı Kirlenmiş Sahalara Dair Yönetmelik, 8 Haziran 2010 tarihli ve 27605 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı. Yayımlandığı tarihte yalnızca bazı maddeleri yürürlüğe giren Yönetmelik, ertelemelerin ardından 8 Haziran 2015’te tüm maddeleriyle yürürlüğe girdi. O tarihten bu yana potansiyel olarak toprak kirletici faaliyet yürüten işletmeler için somut yükümlülükler doğuruyor.

Yönetmeliğin temel amaçları

  • Sürdürülebilir toprak yönetiminin bir parçası olarak toprak kirliliğinin önlenmesi ve temizlenmesi,
  • Risk temelli yaklaşımın uygulanması ve iyileştirmenin sağlayacağı fayda gözetilerek sürdürülebilir çözümler üretilmesi,
  • Mevcut kirlenmiş sahaların ve kirletici faaliyet yürüten tesislerin kayıt altına alınması, verilerin güncel tutulması ve uygun stratejilerin geliştirilmesi.

Kimler kapsamda?

Yönetmeliğin ekinde, potansiyel olarak toprak kirliliğine yol açabilecek faaliyetler NACE kodlarıyla listelenir. Akaryakıt istasyonları, akaryakıt depolama terminalleri, rafineriler, kimya, metal ve gübre üretimi, madencilik ve atık tesisleri bu listede sıkça karşılaşılan faaliyetlerdir. Tesisinizin NACE kodu bu listede yer alıyorsa Yönetmelik kapsamındasınız demektir.

Süreç nasıl işler?

  1. Faaliyet Ön Bilgi Formu: Kapsamdaki faaliyet sahipleri tesislerine ilişkin bilgileri Bakanlığın çevrimiçi sistemi üzerinden bildirir.
  2. Saha Örnekleme ve Analiz Planı (SÖAP): Bakanlığın değerlendirmesi sonucunda gerekirse sahada hangi noktalardan, hangi derinliklerden ve hangi parametreler için numune alınacağı planlanır.
  3. Saha Durum ve Risk Değerlendirme Raporları: Toprak ve yeraltı suyu numuneleri akredite laboratuvarlarda analiz edilir. Sonuçlar Yönetmelikteki jenerik kirletici sınır değerleriyle karşılaştırılır, gerekirse sahaya özgü risk değerlendirmesi yapılır.
  4. Temizleme ve izleme: Kirlilik kabul edilemez risk oluşturuyorsa temizleme faaliyet planı hazırlanır, uygulanır ve sonuçlar doğrulama örneklemesiyle belgelenir.

Bu çalışmalar, Bakanlıktan yeterlik belgesi almış kuruluşlar tarafından yürütülür. Yeterlik belgesine ilişkin usul ve esaslar 17 Haziran 2011 tarihli Tebliğ ile belirlenmiştir.

İşletmeler için pratik öneriler

  • Erken başlayın: Kapanış, devir veya kredi süreci yaklaşırken yapılan saha araştırmaları takvimi sıkıştırır. Referans (baseline) verisi olan tesisler bu süreçleri çok daha hızlı tamamlar.
  • Tek ekip, tek veri seti: Bakanlık raporlaması, kredi verenlerin (IFC, EBRD) şartları ve satın alma incelemeleri için aynı saha verisini kullanmak maliyeti düşürür.
  • Belgeleri düzenli tutun: Tesisin geçmiş kullanımlarına, depolama tanklarına ve olası sızıntılara ilişkin kayıtlar Faz I masa başı çalışmasının temelidir.

BCA Group nasıl yardımcı olur?

Bakanlık yeterlik belgeli ekibimiz, Faaliyet Ön Bilgi Formu’ndan saha araştırmasına, risk değerlendirmesinden remediasyon ve doğrulamaya kadar tüm süreci tek muhatap olarak yürütür. Raporlarımızı gerektiğinde Türkçe ve İngilizce hazırlarız.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Güncel mevzuat metni ve değişiklikler için Resmî Gazete esas alınmalıdır.

Sahanız için konuşalım

15 dakikalık bir ön görüşmede ihtiyacınızı dinleyelim, sahanıza özel bir yol haritası önerelim.